Phan Minh Chánh | Tin tức | Bổ trợ kiến thức VL10 | Các hiện tượng bề mặt chất lỏng
 Thứ bảy, ngày 25 tháng 11 năm 2017   TIN MỚI: 
 

Tin tức » Bổ trợ kiến thức VL10 25.11.2017 21:52
 
Di chuyển nút trượt để tăng cỡ chữ
Các hiện tượng bề mặt chất lỏng
[ 17.03.2012 20:23 | 66519 lần đọc ]

Tại sao chiếc kim khâu hoặc lưỡi dao cạo râu có thể nổi trên mặt nước khi đặt nó nằm ngang nhưng lại bị chìm vào trong nước khi đặt nó nằm nghiêng?
Tại sao bề mặt nước ở chỗ tiếp xúc với thành bình hoặc thành ống không phẳng ngang, mà lại bị uốn cong thành mặt khum?
Tại sao mức nước bên trong các ống nhỏ lại dâng cao hơn mặt nước bên ngoài ống?
Đó chính là các hiện tương ở bề mặt chất lỏng sẽ được tìm hiểu trong bài viết

I - HIỆN TƯỢNG CĂNG BỀ MẶT CỦA CHẤT LỎNG

 1. Thí nghiệm

 Nhúng một khung dây thép mảnh trên đó có buộc một vòng dây chỉ hình dạng bất kì vào trong nước xà phòng. Sau đó nhấc nhẹ khung dây thép ra ngoài để tạo thành một màng xà phòng phủ kính mặt khung dây, chọc thủng phần màng xà phòng ở giữa vòng dây chỉ và quan sát hình dạng của vòng dây này

  2. Lực căng bề mặt

 Khi phần màng xà phòng bên trong vòng dây chỉ bị chọc thủng thì phần màng xà phòng còn lại trong khung dây đã tự co lại để giảm diện tích tới mức nhỏ nhất, đồng thời tác dụng lên vòng dây những lực kéo căng đều theo theo phương vuông góc với vòng dây, làm cho còng dây có dạng hình tròn. Những lực kéo căng này gọi là lực căng bề mặt của chất lỏng.

Kết quả của thí nghiệm trên và nhiều thí nghiệm chứng tỏ: Lực căng bề mặt của chất lỏng có phương tiếp tuyến với mặt thoáng và vuông goc với đường giới hạn của mặt thoáng, có chiều sao cho tác dụng của lực này làm giảm diện tích mặt thoáng của chất lỏng.

có thể đo lực căng bề mặt của chất lỏng bằng cách đo lực F để bứt vòng kim loại V ra khỏi mặt thoáng của chất lỏng). Làm thí nghiệm với các chất lỏng và các vòng kim loại khác nhau, người ta thấy độ lớn của lực căng bề mặt Fc tỉ lệ với độ dài l của đường giới hạn mặt thoáng của chất lỏng.
Lực căng bề mặt tác dụng lên một đoạn đường nhỏ bất kỳ trên bề mặt chất lỏng luôn có phương vuông góc với đoạn đường này và tiếp tuyến với bề mặt chất lỏng có chiều làm giảm diện tích bề mặt chất lỏng và có độ lớn f tỉ lệ thuận với độ dài l của đoạn đường đó.

  s gọi là hệ số căng bề mặt, đơn vị đo là niu-tơn trên mét (N/m). Nó phụ thuộc vào nhiệt độ và bản chất chất lỏng. Khi nhiệt độ của chất lỏng tăng thì hệ số căng bề mặt của nó giảm.

 3. Ứng dụng  Do hiện tượng căng bề mặt của chất lỏng nên nước mưa không thể chảy qua các lỗ nhỏ giữa các sợi vải căn trên ô dù hoặc trên mui ôtô tải, nước đựng trong ống nhỏ giọt chỉ có thể chảy ra khỏi miệng ống thành từng giọt khi giọt nước có trọng lượng lớn hơn lực căng bề mặt của nước tại miệng ống
Hòa tan xà phòng vào nước sẽ làm giảm đáng kể lực căng bề mặt của nước, nên nước xà phòng dể thấm vào các sợi vải khi giặt để làm sạch các sợi vải. Nếu hòa tan xà phòng vào nước nóng thì lực căng bề mặt của nước càng giảm mạnh và nước xà phòng nóng càng dễ thấm vào các sợi vải hơn.

II - HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG KHÔNG DÍNH ƯỚT

 1. Thí nghiệm

  a) Lấy một tấm thủy tinh và một lá môn (hoặc kính bọc ni long). Nhỏ lên bề mặt vài giọt nước. Nếu trên bề mặt nào giọt nước lan rộng ra thành một lớp mỏng thì ta nói là bị dính ướt nước. Nếu trên bề mặt nào giọt nước co tròn lại và bị dẹt xuống do tác dụng của trọng lực thì ta nói bề mặt đó không dính ướt

  b) Khi lực hút giữa các phân tử của mặt vật rắn với các phân tử chất lỏng mạnh hơn so với lực hút giữa các phân tử chất lỏng với nhau thì xảy ra hiện tượng dính ướt. Ngược lại, khi lực hút giữa các phân tử chất lỏng với nhau lớn hơn lực hút giữa các phân tử của mặt vật rắn với các phân tử chất lỏng thì xảy ra hiện tượng không dính ướt.

Làm thí nghiệm với nhiều chất lỏng và các bình chứa có bản chất khác nhau, người ta quan sát thấy mặt thoáng của chất lỏng ở sát thành bình chứa nó luôn bị uống cong thành một mặt khum. Khi thành bình dính ướt chất lỏng thì mặt thoáng chất lỏng ở gần thành bình bị kéo lên một chút và có dạng khum lõm. Khi thành bình không dính ướt chất lỏng thì mặt thoáng chất lỏng ở gần thành bình bị kéo xuống một chút và có dạng khum lồi

 2. Ứng dụng

 Trong công nghệ tuyển khoáng, hiện tượng vật rắn bị dính ướt chất lỏng được ứng dụng để làm giàu quặng theo phương pháp "tuyển nổi".

  Quặng mỏ được nghiền thành các hạt nhỏ rồi đổ vào trong một bể chứa hỗn hợp nước pha dầu nhờn và khuấy đều. Khi đó trong hỗn hợp này có các bọt khí bọc trong màng dầu. Các hạt của một số khoáng chất có ích (thiếc, sunfua đồng...) bị dính ướt dầu nhưng không bị dính ướt nước nên chúng sẽ nổi lên trên mặt nước cùng các bọt khí bọc dầu, còn cá hạt bẩn quặng (đát, cát...) bị dính ướt nước sẽ chìm xuống đáy bể chứa (Video 37.6) Người ta hớt lớp bọt khí dính các hạt khoáng chất có ích nổi trên mặt của bể chứa và thu được khoáng chất có hàm lượng hơn hàng chục lần so với quặng thô ban đầu.

III - HIỆN TƯỢNG MAO DẪN

 1. Thí nghiệm

Nhúng thẳng đứng các ống thủy tinh hở hai đầu và có đường kính trong nhỏ (cỡ một vài milimet) vào trong cùng một chậu nước .

  Kết quả của nhiều thí nghiệm chứng tỏ rằng khi nhúng các ống có đường kính nhỏ vào trong chất lỏng. Nếu thành ống bị dính ướt chất lỏng (ví dụ: ống thủy tinh nhúng trong nước) thì mực chất lỏng trong ống sẽ dâng lên cao hơn so với mặt thoáng của chất lỏng bên ngoài. Đồng thời mặt thoáng chất lỏng trong ống có dạng gần giống mặt cầu lõm. Nếu thành ống không bị dính ướt chất lỏng (ví dụ: ống thủy tinh nhúng trong thủy ngân) thì mực chất lỏng trong ống sẽ hạ xuống thấp hơn so với mặt thoáng của chất lỏng bên ngoài. Đồng thời mặt thoáng chất lỏng trong ống có dạng gần giống mặt cầu lồi.

Đường kính trong của các ống càng nhỏ thì độ dâng cao hoặc hạ thấp càng lớn.   Hiện tượng mức chất lỏng trong các ống có đường kính trong nhỏ dâng cao hoặc hạ thấp hơn so với mặt thoáng bên ngoài các ống gọi là hiện tượng mao dẫn. Các ống trong đó xảy ra hiện tượng mao dẫn gọi là các ống mao dẫn

2. Định nghĩa

  Hiện tượng mức chất lỏng bên trong các ống có đường kính trong nhỏ luôn cao hơn, hoặc hạ thấp hơn so với bề mặt chất lỏng ở bên ngoài ống gọi là hiện tượng mao dẫn.

 3. Ứng dụng

 Do hiện tượng mao dẫn, nước có thể vận chuyển từ đất qua hệ thống các ống mao dẫn trong bộ rễ và thân cây lên đến ngọn cây , dầu hỏa có thể ngấm theo các sợi nhỏ trong bấc đèn lên đến ngọn bấc



Một số minh họa:








PMC


Tin liên quan:
Vieo mô phỏng Định luật III Newton [13.12.2013 17:44 | 38824 lần đọc]
Video thí nghiệm gia tốc rơi tự do [13.12.2013 17:36 | 38706 lần đọc]
Sự chuyển thể giữa các chất [18.03.2012 18:23 | 62676 lần đọc]
Sự nở vì nhiệt của vật rắn [13.03.2012 04:06 | 62982 lần đọc]
Chất rắn kết tinh - Chất rắn vô định hình [07.03.2012 04:41 | 44162 lần đọc]
Các nguyên lý của nhiệt động lực học [03.03.2012 07:00 | 48368 lần đọc]
Nội năng và sự biến thiên nội năng [28.02.2012 04:51 | 30589 lần đọc]
Phương trình trạng thái khí ký tưởng [14.02.2012 18:25 | 29801 lần đọc]
Quá trình đẳng tích-Định luật Charles [10.02.2012 10:18 | 27708 lần đọc]
Quá trình đẳng nhiệt-Định luật Boyle-Mariotte [03.02.2012 03:03 | 25981 lần đọc]


Những bản tin khác:
 Vieo mô phỏng Định luật III Newton [13.12.2013 17:44 | 38824 lần đọc]
 Video thí nghiệm gia tốc rơi tự do [13.12.2013 17:36 | 38706 lần đọc]
 Sự chuyển thể giữa các chất [18.03.2012 18:23 | 62676 lần đọc]
 Sự nở vì nhiệt của vật rắn [13.03.2012 04:06 | 62982 lần đọc]
 Chất rắn kết tinh - Chất rắn vô định hình [07.03.2012 04:41 | 44162 lần đọc]
 Các nguyên lý của nhiệt động lực học [03.03.2012 07:00 | 48368 lần đọc]
 Nội năng và sự biến thiên nội năng [28.02.2012 04:51 | 30589 lần đọc]
 Phương trình trạng thái khí ký tưởng [14.02.2012 18:25 | 29801 lần đọc]
 Quá trình đẳng tích-Định luật Charles [10.02.2012 10:18 | 27708 lần đọc]
 Quá trình đẳng nhiệt-Định luật Boyle-Mariotte [03.02.2012 03:03 | 25981 lần đọc]
 Cơ năng [17.01.2012 18:20 | 23952 lần đọc]
 Thế năng [14.01.2012 03:45 | 22944 lần đọc]
 Động năng-Định lý biến thiên động năng [11.01.2012 04:02 | 27010 lần đọc]
 Định luật bảo toàn động lượng [31.12.2011 03:16 | 24374 lần đọc]



Gửi tin
Lên đầu trang
DANH MỤC  

Chuyên đề
Tư liệu

Danh nhân
VL lý thú

Ebook
Web hay

Giáo trình
Luyện thi

Video
Mô phỏng

PPT
Đề thi

CNTT
Chuyện vui

Du lịch
Ẩm thực
Tài liệu 

Mở tất cà | Đóng tất cả
Physics formulas 
Tin liên quan 
Vieo mô phỏng Định luật III Newton Vieo mô phỏng Định luật III Newton

Trong mọi trường hợp, khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác dụng lại vật A một lực. Hai lực này có cùng giá, cùng độ lớn nhưng ngược chiều. Nếu bạn cho đi nụ cười, bạn sẽ nhận lại niềm vui.Nếu bạn cho đi sự sẻ chia, bạn sẽ nhận lại sự đồng cảm.Nếu bạn cho đi sự quan tâm, bạn sẽ nhận lại sự giúp đỡ
Video thí nghiệm gia tốc rơi tự do Video thí nghiệm gia tốc rơi tự do

Thả một vật (trụ sắt non, hòn bi) từ độ cao s trên mặt đất, vật sẽ rơi theo phương thẳng đứng. Trong trường hợp này sức cản không khí là không đáng kể so với trọng lượng của vật, có thể coi là vật rơi tự do. Bằng cách đo được thời gian t kể từ lúc vật bắt đầu chuyển động và quãng đường rơi s ta có thể xác định gia tốc rơi tự do.
Sự chuyển thể giữa các chất Sự chuyển thể giữa các chất

Khi điều kiện tồn tại (nhiệt độ, áp suất) thay đổi, các chất có thể chuyển thể từ rắn sang lỏng, hoặc từ lỏng sang khí và ngược lại.Các hiện tượng đó gọi là sự chuyển thể ( chuyển pha ) của các chất
Các hiện tượng bề mặt chất lỏng Các hiện tượng bề mặt chất lỏng

Tại sao chiếc kim khâu hoặc lưỡi dao cạo râu có thể nổi trên mặt nước khi đặt nó nằm ngang nhưng lại bị chìm vào trong nước khi đặt nó nằm nghiêng?Tại sao bề mặt nước ở chỗ tiếp xúc với thành bình hoặc thành ống không phẳng ngang, mà lại bị uốn cong thành mặt khum?Tại sao mức nước bên trong các ống nhỏ lại dâng cao hơn mặt nước bên ngoài ống?Đó chính là các hiện tương ở bề mặt chất lỏng sẽ được tìm hiểu trong bài viết
Sự nở vì nhiệt của vật rắn Sự nở vì nhiệt của vật rắn

-Một thanh thép bị dãn khi ta kéo một lực đủ lớn. Còn cách nào khác để làm thanh thép đó dãn ra mà ta không tác dụng lực kéo?-Tại sao giữa hai đầu thanh ray của đường sắt lại phải có một khe hở? Độ rộng của khe hở này phụ thuộc vào những yếu tố gì và có thể xác định nó theo công thức như thế nào?
Chất rắn kết tinh - Chất rắn vô định hình Chất rắn kết tinh - Chất rắn vô định hình

Trạng thái rắn là một trong ba trạng thái thường gặp của các chất, có đặc điểm bởi tính chất phản kháng lại sự thay đổi hình dạng. Các chất ở trạng thái rắn được gọi là chất rắn. Các vật được cấu tạo từ chất rắn (vật rắn) có hình dạng ổn định.
Các nguyên lý của nhiệt động lực học Các nguyên lý của nhiệt động lực học

Các nguyên lý nhiệt động học có thể áp dụng cho nhiều hệ vật lý, chỉ cần biết sự trao đổi năng lượng với môi trường mà không phụ thuộc vào chi tiết tương tác trong các hệ ấy. Albert Einstein đã dựa vào nhiệt động học để tiên đoán về phát xạ tự nhiên. Gần đây còn có một nghiên cứu về nhiệt động học hố đen.
Nội năng và sự biến thiên nội năng Nội năng và sự biến thiên nội năng

Trong vật lý học, đặc biệt là trong nhiệt động lực học, nội năng của một vật hay một hệ vật lý là tổng động năng của chuyển động hỗn loạn bởi các nguyên tử hay phân tử chứa trong vật (bao gồm động năng tịnh tiến, động năng quay và động năng dao động) và tổng thế năng trong các liên kết phân tử, tính trong hệ quy chiếu gắn với khối tâm của vật hay hệ vật lý. Nói nôm na, nó là năng lượng chứa bên trong các vật hay hệ vật lý, để phân biệt với động năng của chuyển động vĩ mô của vật, hay thế năng của toàn vật trong một trường lực bên ngoài.
Phương trình trạng thái khí ký tưởng Phương trình trạng thái khí ký tưởng

Phương trình trạng thái khí lý tưởng là mối liên hệ giữa áp suất, thể tích, và nhiệt độ của một khối khí lý tưởng nằm trong cân bằng nhiệt động lực học.
Quá trình đẳng tích-Định luật Charles Quá trình đẳng tích-Định luật Charles

Mối liên hệ giữa V và T được Jacques Charles phát hiện năm 1787 nhưng không công bố, Gay-Lussac phát biểu định luật này vào năm 1802, vì vậy định luật này còn có tên định luật Charles.

 Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn  Những đoạn clip hay hỗ trợ giảng dạy bộ môn Vật lý tham khảo  LP_TestDesign - Chương trình sọan thảo, trộn đề trắc nghiệm.  Khoa học vũ trụ: Hành tinh nghiêng xoay quanh các ngôi sao nhỏ khó có thể tồn tại sự sống  10 loại chất liệu "thần kỳ" thách thức mọi định luật vật lý  Giải Nobel Vật Lý 2016 được trao cho 3 nhà khoa học phát hiện ra "đặc tính kỳ lạ" của vật chất rắn  Con người có thể du hành ngược thời gian ?  Con người có thể du hành ngược thời gian ?  Einstein: "Logic sẽ đưa chúng ta từ điểm A đến điểm B. Trí tưởng tượng sẽ đưa chúng ta tới mọi nơi"  Hành trình tìm ra sóng hấp dẫn  Sóng hấp dẫn - phát hiện thế kỷ của nhân loại  Lời giải thích mới cho việc thời gian không quay ngược lại  So sánh lực hấp dẫn của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời  Những lầm tưởng khoa học "chuẩn" nhưng cần phải "chỉnh"  Qtespro - Phần mềm luyện thi trắc nghiệm vậy lý  Định nghĩa chính xác về ánh sáng  Khám phá các dao động neutrino giành Giải Nobel Vật lí 2015  Làm thế nào xe đạp có thể đứng thẳng mà không bị ngã?  Đố bạn làm được: kéo rời 2 cuốn sách đan xen nhau  Các tấm pin mặt trời hoạt động như thế nào?  Khoa học lý giải sự ảnh hưởng của hiện tượng Nguyệt thực đến con người  Tia Gamma (Ɣ)- Khám phá nguồn gốc của Tia Gamma  Nhà ảo thuật vật lý  Chụp được hình ảnh đầu tiên trong lịch sử tính chất lưỡng tính sóng hạt của ánh sáng  MindMup và Creately - Công cụ vẽ sơ đồ tư duy trực tuyến  Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đi xuyên qua tâm Trái đất?  Những bí ẩn của Hệ Mặt Trời-P2  Những bí ẩn của Hệ Mặt Trời  Andre-Marie Ampere - Nhà phát minh ra điện từ trường  Phần mềm luyện thi Vật Lý chất lượng cao Fomica 
Website thiết kế trên hệ thống NukeViet 2.0 - Phát triển từ Mã nguồn PHP-NUKE
Lưu hành theo giấy phép của GNU/GPL
---»«---
Thiết lập và quản trị : Phan Minh Chánh
THPT Chơn Thành - Bình Phước - ĐT : 0908742177 - Email : minhchanh@vtic.vn
---»«---
Lên đầu trang