Phan Minh Chánh | Tin tức | Danh nhân vật lý | Christian Andreas Doppler
 Thứ bảy, ngày 25 tháng 11 năm 2017   TIN MỚI: 
 

Tin tức » Danh nhân vật lý 25.11.2017 21:51
 
Di chuyển nút trượt để tăng cỡ chữ
Christian Andreas Doppler
[ 20.04.2009 00:12 | 5465 lần đọc ]

Là con của một người thợ nề, Johann Doppler giỏi Toán từ nhỏ. 18 tuổi ông được nhận vô học tại Viện Bách Khoa Vienne. Sau 3 năm học, ông về Salzbourg và tự học Vật lý và Toán. Năm 1829 khi trở về Vienne, ông nhận chân phụ tá Toán học và bắt đầu viết về Toán học và Ðiện học. Nhưng vì thất vọng không được thực thụ hóa giáo sư, ông quyết định di cư sang Hoa Kỳ. Ngay lúc ông sắp sửa ra đi thì trường Lycée Prague đề nghị ông dạy Toán. Sau đó ông liên tiếp dạy Toán cho các trường Kỹ thuật Prague năm 1841 và dạy Vật lý và Cơ học cho viện Hàn lâm Hầm Mỏ Chemnitz (Académie des Mines) năm 1847. Năm sau ông chuyển qua dạy Toán ứng dụng cho viện Bách khoa và lên làm giám đốc viện Vật lý mới thành lập năm 1850. Ba năm sau ông mất vì bệnh gan
Doppler được nổi danh trong lịch sử Vật lý vì đã viết về hiệu ứng mang tên ông: hiệu ứng Doppler. Ông thấy rằng khi một nguồn âm đi đến gần một người quan sát, tần số sóng tăng, âm thanh trở nên chói hơn. Cũng với nguồn âm đó đi khi xa dần sẽ tạo âm trầm hơn.
Năm 1842 ông diễn tả bằng Toán hiện tượng đó, đó là hiệu ứng Doppler.

Hiệu ứng Doppler là một hiệu ứng vật lý, đặt tên theo Christian Andreas Doppler, trong đó tần số và bước sóng của các sóng âm, sóng điện từ hay các sóng nói chung bị thay đổi khi mà nguồn phát sóng chuyển động tương đối với người quan sát.

Đối với sóng chuyển động trong một môi trường, như sóng âm, nguồn sóng và người quan sát đều có thể chuyển động tương đối so với môi trường. Hiệu ứng Doppler lúc đó là sự tổng hợp của hai hiệu ứng riêng rẽ gây ra bởi hai chuyển động này.

Tần số tăng lên khi nguồn tiến về phía người quan sát, và giảm đi khi nguồn đi ra xa người quan sát(với điều kiện chuyển động giữa nguồn và người không phải là chuyển động đều).

Cụ thể, nếu nguồn di động trong môi trường phát ra sóng với tần số tại nguồn là f0, một người quan sát đứng yên trong môi trường sẽ nhận được tần số f:

f = f_0 left (frac {1}{1 + v/c} 
ight)

với c tốc độ lan truyền của sóng trong môi trường, v là thành phần vận tốc chuyển động của nguồn so với môi trường theo phương chỉ đến người quan sát (âm nếu đi về phía người quan sát, dương nếu ngược lại).

Tương tự, khi nguồn đứng im còn người quan sát chuyển động:

f = f_0 left (1 + frac {v}{c} 
ight)

Đối với sóng điện từ (ví dụ ánh sáng), lan truyền mà không cần môi trường, hiệu ứng Doppler được tính toán dựa vào thuyết tương đối.

Trong hiệu ứng Doppler thật ra tần số của nguồn sóng không bị thay đổi. Để hiểu rõ nguyên nhân tạo ra hiệu ứng Doppler, sự thay đổi tần số, ta lấy ví dụ của hai người ném bóng. Người A ném bóng đến người B tại một khoảng cách nhất định. Giả sử vận tốc trái bóng không đổi và cứ mỗi phút người B nhận được x số bóng. Nếu người A từ từ tiến lại gần người B, anh ta sẽ nhận được nhiều bóng hơn mỗi phút vì khoảng cách của họ đã bị rút ngắn. Vậy chính số bước sóng bị thay đổi nên gây ra sự thay đổi tần số.

Một tiếng còi trên xe cấp cứu tiến đến ta sẽ có tần số cao hơn (chói hơn) khi xe đứng yên. Tần số này giảm dần (trầm hơn) khi xe vượt qua ta và nhỏ hơn bình thường khi xe chạy ra xa.

Nhà thiên văn học John Dobson giải thích hiện tượng trên: "lý do mà tiếng còi giảm là do xe không tông bạn".

Nói cách khác, nếu chiếc xe đi theo phương thẳng tới bạn, tần số sẽ vẫn giữ nguyên (vì thành phần vận tốc v theo phương chỉ tới bạn không đổi) cho đến khi chúng vượt qua bạn, thì lập tức chuyển sang tần số thấp hơn. Sự khác biệt giữa tần số cao lúc tiến đến so với tần số chuẩn của còi đúng bằng sự khác biệt giữa tần số thấp lúc ra xa so với tần số chuẩn. Khi chiếc xe không tông vào bạn mà chỉ qua mặt bạn, thành phần vận tốc theo phương chỉ tới bạn không giữ nguyên do phương này luôn thay đổi tùy thuộc vị trí của xe:

v=v_0cdot cos{	heta}

Trong đó v là thành phần vận tốc của xe theo phương chỉ tới bạn, v0 là tốc độ của xe và θ là góc giữa hướng di chuyển của xe và hướng nối từ xe đến bạn.

Sử dụng cơ chế radar và hiệu ứng Doppler, phát ra một bước sóng radio có tần số xác định f0 rồi thu nhận tần số sóng radio f1 phản xạ ngược trở lại từ phương tiện giao thông đang di chuyển với vận tốc u. Từ f0f1 ta sẽ tính ra được vận tốc của phương tiện giao thông đó.

Tổng hợp tin từ Internet



Tin liên quan:
Nhà ảo thuật vật lý [10.03.2015 16:41 | 21166 lần đọc]
10 phát minh nổi tiếng của Isaac Newton [06.05.2014 15:21 | 26769 lần đọc]
20 sự thật về Albert Einstein [20.02.2014 17:05 | 28778 lần đọc]


Những bản tin khác:
 Nhà ảo thuật vật lý [10.03.2015 16:41 | 21166 lần đọc]
 10 phát minh nổi tiếng của Isaac Newton [06.05.2014 15:21 | 26769 lần đọc]
 20 sự thật về Albert Einstein [20.02.2014 17:05 | 28778 lần đọc]
 10 điều nên học từ Albert Einstein [21.11.2013 15:57 | 27067 lần đọc]
 Isaac Newton (1642-1727) [29.09.2013 22:47 | 32374 lần đọc]
 Những ý tưởng đặc biệt của Franklin [27.01.2013 03:45 | 34712 lần đọc]



Gửi tin
Lên đầu trang
DANH MỤC  

Chuyên đề
Tư liệu

Danh nhân
VL lý thú

Ebook
Web hay

Giáo trình
Luyện thi

Video
Mô phỏng

PPT
Đề thi

CNTT
Chuyện vui

Du lịch
Ẩm thực
Tài liệu 

Mở tất cà | Đóng tất cả
Physics formulas 
Tin liên quan 
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn

Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO.
Giải Nobel Vật Lý 2016 được trao cho 3 nhà khoa học phát hiện ra "đặc tính kỳ lạ" của vật chất rắn Giải Nobel Vật Lý 2016 được trao cho 3 nhà khoa học phát hiện ra "đặc tính kỳ lạ" của vật chất rắn

Bộ ba nhà khoa học David Thouless, Duncan Haldane và Michael Kosterlitz đã được đồng trao giải thưởng Nobel Vật Lý 2016 cho công trình nghiên cứu khám phá ra cấu trúc hình học không gian của chuyển pha đa hình và trạng thái vật chất.
Einstein: "Logic sẽ đưa chúng ta từ điểm A đến điểm B. Trí tưởng tượng sẽ đưa chúng ta tới mọi nơi" Einstein: "Logic sẽ đưa chúng ta từ điểm A đến điểm B. Trí tưởng tượng sẽ đưa chúng ta tới mọi nơi"

Những câu nói này thực sự là bài học quý giá cho mỗi người chúng ta.
Khám phá các dao động neutrino giành Giải Nobel Vật lí 2015 Khám phá các dao động neutrino giành Giải Nobel Vật lí 2015

Giải thưởng Nobel Vật lí 2015 công nhận Takaaki Kajita người Nhật Bản, và Arthur B. McDonald người Canada, cho những đóng góp chủ chốt của họ cho các thí nghiệm chứng minh rằng các neutrino thay đổi các đặc trưng nhận dạng. Sự biến đổi này đòi hỏi các neutrino có khối lượng. Khám phá của họ đã làm thay đổi nhận thức của chúng ta về những nguyên lí vận hành sâu xa nhất của vật chất và có thể đặt cơ sở thiết yếu cho quan niệm của chúng ta về vũ trụ.
Nhà ảo thuật vật lý Nhà ảo thuật vật lý

Báo The New York Times tôn vinh Lewin là "Ngôi sao của Web" (Web Star). Những "sinh viên" theo dõi bài giảng của Lewin qua mạng thường gọi ông là "Nhà ảo thuật vật lý" (Physics Magician).
Andre-Marie Ampere - Nhà phát minh ra điện từ trường Andre-Marie Ampere - Nhà phát minh ra điện từ trường

Andre-Marie Ampere (20 tháng 1, 1775 – 10 tháng 6, 1836) là nhà vật lý người Pháp và là một trong những nhà phát minh ra điện từ trường và phát biểu thành định luật mang tên ông (định luật Ampere). Đơn vị đo cường độ dòng điện được mang tên ông là ampere.
10 phát minh nổi tiếng của Isaac Newton 10 phát minh nổi tiếng của Isaac Newton

Nếu nhắc tới nhà phát minh vĩ đại người Anh Isaac Newton (1642-1727), chắc hẳn tất cả chúng ta đều nghĩ ngay đến quả táo rơi đã làm nên thuyết vạn vật hấp dẫn nổi tiếng.
20 sự thật về Albert Einstein 20 sự thật về Albert Einstein

Einstein là một cậu bé chậm phát triển, mắc chứng tự kỷ, từng thi trượt toán, suy nghĩ bằng hình ảnh thay vì bằng lời nói… đó có phải là một số sự thật về người đàn ông được mệnh danh là thông thái nhất thế giới? Tất cả đã được tiết lộ trong cuốn sách “Einstein: Cuộc đời và Vũ trụ” của Walter Isaacson.
Những nhà khoa học vĩ đại hy sinh thân mình vì sự nghiệp Những nhà khoa học vĩ đại hy sinh thân mình vì sự nghiệp

Phần lớn trong số này là những nhà khoa học nổi tiếng, phát minh của họ đã làm thay đổi thế giới, song bản thân họ lại phải gánh chịu những hậu quả nặng nề trong khi tiến hành các thử nghiệm khoa học, thậm chí có người còn bị thiệt mạng hay phải mang thương tật suốt đời, tiêu biểu có 10 nhà khoa học tiên phong dưới đây.
Tuyển tập những phát minh hay ho nhưng thất bại của Edison Tuyển tập những phát minh hay ho nhưng thất bại của Edison

Thomas Edison (1847 - 1931) được coi là một trong những nhà phát minh vĩ đại nhất thế kỷ XX. Những sáng kiến của ông đem đến cho nhân loại nhiều bước tiến quan trọng. Nhưng bên cạnh đó, cũng không ít các sản phẩm mà ông làm ra lại nhận gặp phải sự thất bại vô cùng cay đắng.

 Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn  Những đoạn clip hay hỗ trợ giảng dạy bộ môn Vật lý tham khảo  LP_TestDesign - Chương trình sọan thảo, trộn đề trắc nghiệm.  Khoa học vũ trụ: Hành tinh nghiêng xoay quanh các ngôi sao nhỏ khó có thể tồn tại sự sống  10 loại chất liệu "thần kỳ" thách thức mọi định luật vật lý  Giải Nobel Vật Lý 2016 được trao cho 3 nhà khoa học phát hiện ra "đặc tính kỳ lạ" của vật chất rắn  Con người có thể du hành ngược thời gian ?  Con người có thể du hành ngược thời gian ?  Einstein: "Logic sẽ đưa chúng ta từ điểm A đến điểm B. Trí tưởng tượng sẽ đưa chúng ta tới mọi nơi"  Hành trình tìm ra sóng hấp dẫn  Sóng hấp dẫn - phát hiện thế kỷ của nhân loại  Lời giải thích mới cho việc thời gian không quay ngược lại  So sánh lực hấp dẫn của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời  Những lầm tưởng khoa học "chuẩn" nhưng cần phải "chỉnh"  Qtespro - Phần mềm luyện thi trắc nghiệm vậy lý  Định nghĩa chính xác về ánh sáng  Khám phá các dao động neutrino giành Giải Nobel Vật lí 2015  Làm thế nào xe đạp có thể đứng thẳng mà không bị ngã?  Đố bạn làm được: kéo rời 2 cuốn sách đan xen nhau  Các tấm pin mặt trời hoạt động như thế nào?  Khoa học lý giải sự ảnh hưởng của hiện tượng Nguyệt thực đến con người  Tia Gamma (Ɣ)- Khám phá nguồn gốc của Tia Gamma  Nhà ảo thuật vật lý  Chụp được hình ảnh đầu tiên trong lịch sử tính chất lưỡng tính sóng hạt của ánh sáng  MindMup và Creately - Công cụ vẽ sơ đồ tư duy trực tuyến  Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đi xuyên qua tâm Trái đất?  Những bí ẩn của Hệ Mặt Trời-P2  Những bí ẩn của Hệ Mặt Trời  Andre-Marie Ampere - Nhà phát minh ra điện từ trường  Phần mềm luyện thi Vật Lý chất lượng cao Fomica 
Website thiết kế trên hệ thống NukeViet 2.0 - Phát triển từ Mã nguồn PHP-NUKE
Lưu hành theo giấy phép của GNU/GPL
---»«---
Thiết lập và quản trị : Phan Minh Chánh
THPT Chơn Thành - Bình Phước - ĐT : 0908742177 - Email : minhchanh@vtic.vn
---»«---
Lên đầu trang